แนะนำการเขียน
คู่มือพัฒนาตนเอง

หลักการและแนวทางการจัดทำคู่มือพัฒนาตนเองสำหรับครูและบุคลากรทุกตำแหน่ง
— จิ๊กซอว์ตัวสุดท้ายก่อนระบบ SWIS

← กลับสารบัญนำเสนอ
คู่มือพัฒนาตนเอง ไม่ใช่เอกสารที่ต้องนั่งพิมพ์ขึ้นมาใหม่ทั้งหมด เพราะข้อมูลส่วนใหญ่ถูกกำหนดไว้แล้วในระบบ — คู่มือคุณภาพหน่วยงานอยู่ในระบบ SWIS ของแต่ละหน่วย รหัสสเปค C/K/Cp ถูกรวบรวมไว้ที่ส่วนกลางงาน HRD มูลนิธิฯ ระบบ SWIS สามารถดึงข้อมูลเหล่านี้มาแสดงในแดชบอร์ดของแต่ละคนได้โดยอัตโนมัติ สิ่งที่ต้องทำคือ เข้าใจหลักการ ของแต่ละส่วน เพื่อให้รู้ว่าข้อมูลที่เห็นมาจากไหนและเชื่อมโยงกันอย่างไร
แผนยุทธศาสตร์มูลนิธิฯ
คู่มือบริหารคุณภาพโรงเรียน
คู่มือคุณภาพหน่วยงาน
คู่มือพัฒนาตนเอง
SWIS
1

ส่วนที่ 1 — ความเข้าใจบริบท

ฉันอยู่ตรงไหนในภาพรวม
▼

จุดประสงค์

เพื่อให้เจ้าของผู้ถือคู่มือเล่มนี้เข้าใจว่างานของตนเองเชื่อมโยงกับภาพใหญ่อย่างไร — ข้อมูลส่วนนี้ถอดมาจากระบบ SWIS โดยอัตโนมัติ ไม่ต้องเขียนเอง

ที่มาของข้อมูล

ข้อมูลส่วนนี้ถูกถอดมาจากระบบ SWIS เฉพาะประเด็นที่เกี่ยวข้องกับหน้าที่ของเจ้าของคู่มือ โดยครอบคลุม 3 เรื่อง:

  1. การศึกษามงฟอร์ต (MEC) — สรุปหลักการที่เกี่ยวข้องกับงานของตน เช่น ครูผู้สอนอาจเน้น Best Interests of Child และ Quest for Excellence ส่วนงานอภิบาลอาจเน้น Spiritual Vision และ Community of Life
  2. แผนยุทธศาสตร์มูลนิธิฯ — ระบุว่างานของตนสนับสนุนยุทธศาสตร์ที่เท่าไหร่ เป้าประสงค์ข้อใด เช่น "งานสารสนเทศสนับสนุนยุทธศาสตร์ที่ 3 เป้าประสงค์ 3.3"
  3. เป้าหมายและนโยบายของโรงเรียน — จากแผนพัฒนาการจัดการศึกษาของโรงเรียน ระบุเป้าหมายที่เกี่ยวข้องกับหน่วยงานของตน
ตัวอย่าง: ครูกลุ่มสาระวิทยาศาสตร์ อาจเขียนว่า "งานของฉันสนับสนุนยุทธศาสตร์ที่ 2 ด้านการศึกษาคุณภาพแบบองค์รวม ตามเป้าหมายของโรงเรียนที่ต้องการยกระดับผลสัมฤทธิ์ของผู้เรียนตามหลักสูตร โดยยึดหลัก MEC ข้อ 5 Best Interests of Child เป็นแนวทาง"
2

ส่วนที่ 2 — หน้าที่หลักและขอบข่ายงาน

ฉันทำอะไร รับผิดชอบส่วนไหน
▼

จุดประสงค์

เพื่อให้เจ้าของผู้ถือคู่มือเล่มนี้ทราบว่าตนเองมีหน้าที่หลักอะไร รับผิดชอบอะไรตามโครงสร้างการบริหารของโรงเรียน — ข้อมูลส่วนนี้ถอดมาจากคู่มือคุณภาพหน่วยงานบนระบบ SWIS

ที่มาของข้อมูล

ข้อมูลเหล่านี้ถูกกำหนดไว้แล้วในคู่มือคุณภาพหน่วยงานบนระบบ SWIS — ระบบสามารถดึงมาแสดงในแดชบอร์ดของบุคลากรแต่ละคนได้ สิ่งที่ต้องเข้าใจคือ:

  1. KRA (Key Result Area) — กรอบหน้าที่หลักของหน่วยงานที่ตนสังกัด คัดมาจากคู่มือคุณภาพหน่วยงาน
  2. เป้าหมายคุณภาพของหน่วยงาน — เป้าหมายที่หน่วยงานกำหนดไว้ เชื่อมโยงจากแผนยุทธศาสตร์มูลนิธิฯ ผ่านแผนพัฒนาโรงเรียน
  3. หน้าที่หลักของตนเอง — ระบุว่าตนเองรับผิดชอบส่วนไหนของ KRA ตามที่ระบุในใบอัตรากำลัง
  4. หน้าที่เสริม — งานที่ได้รับมอบหมายเพิ่มเติมนอกเหนือจากหน้าที่หลัก
สำคัญ: หน้าที่หลักและหน้าที่เสริมมีผลต่อสัดส่วนการประเมินผลงานประจำปี (ดูส่วนที่ 5) การระบุให้ชัดเจนตั้งแต่ต้นปีจะช่วยให้ทั้งผู้ปฏิบัติและผู้ประเมินเข้าใจตรงกัน
3

ส่วนที่ 3 — คุณสมบัติตามหน้าที่ (Job Spec C/K/Cp)

ฉันต้องเป็นอะไร รู้อะไร ทำอะไรได้
▼

จุดประสงค์

เพื่อให้เจ้าของผู้ถือคู่มือเล่มนี้ทราบว่าตำแหน่งของตนต้องการคุณสมบัติอะไรบ้าง ทั้งพื้นฐานที่ทุกคนต้องมี และเฉพาะทางตามหน้าที่ — ข้อมูลถอดมาจาก Job Specification ในระบบ SWIS

โครงสร้างรหัส C/K/Cp — จากผลการสำรวจ 137 หัวข้อ

คุณสมบัติทั้งหมดได้จากการสำรวจทุกหน่วยงานในโรงเรียนทุกแห่ง แล้วสรุปเป็นระบบรหัส 3 ประเภท:

C(B)01–03
K(B)/Cp(B)01–08
คุณลักษณะ ความรู้ และทักษะ พื้นฐาน สำหรับครู/บุคลากรทุกคน — จรรยาบรรณ, ความจงรักภักดี, ประวัติโรงเรียน, สารสนเทศ, เทคโนโลยี, ภาษา, PDCA, ระบบงาน, กฎหมายการศึกษา, วิจัย
K(B)/Cp(B)09–011
เพิ่มเติมสำหรับ ตำแหน่งหัวหน้า — ธรรมาภิบาล, การบริหารคน/ภาวะผู้นำ, PDCA+4M+บริหารความเสี่ยง
K(B)/Cp(B)11–14
เพิ่มเติมสำหรับ ครูผู้สอนทุกคน — หลักสูตร, วัดผล, วิจัยในชั้นเรียน, จิตวิทยาเด็ก
K(T)/Cp(T) 119 หัวข้อ
เฉพาะทาง ตามหน้าที่ — ครูผู้สอนแยกตามกลุ่มสาระ (43 หัวข้อ), ครูสนับสนุน/บุคลากร (57 หัวข้อ), ครูปฐมวัย (19 หัวข้อ)

ข้อมูลมาจากไหน

  1. รหัส C/K/Cp ทั้งหมดถูกรวบรวมไว้ที่ส่วนกลาง งาน HRD มูลนิธิฯ — ได้จากการสำรวจทุกหน่วยงานในทุกโรงเรียน ไม่ต้องกำหนดขึ้นมาเอง
  2. คู่มือคุณภาพหน่วยงานในระบบ SWIS ระบุแล้วว่าตำแหน่งไหนต้องมีสเปคข้อใดบ้าง — ระบบสามารถดึงมาแสดงในแดชบอร์ดของแต่ละคนได้โดยอัตโนมัติ
  3. สิ่งที่ต้องเข้าใจ คือโครงสร้างของรหัส — แยกพื้นฐาน (B) กับเฉพาะทาง (T) ออกจากกัน และรู้ว่ารหัสแต่ละข้อหมายถึงอะไร

ตัวอย่างตาราง C/K/Cp

ประเภทรหัสคุณสมบัติ
C — คุณลักษณะ C(B)01 จรรยาบรรณวิชาชีพครู 5 ด้าน
K — ความรู้พื้นฐาน K(B)05 ความรู้ด้านการวางแผนขั้นตอนการทำงาน (PDCA)
Cp — ทักษะพื้นฐาน Cp(B)05 สามารถวางแผนการทำงานตามขั้นตอน PDCA
K — ความรู้เฉพาะทาง K(T)11 ความรู้วิชาตามมาตรฐานปริญญาตรี (ตามกลุ่มสาระ)
Cp — ทักษะเฉพาะทาง Cp(T)11 สามารถจัดการเรียนการสอนตามมาตรฐานปริญญาตรี
จุดสำคัญ: ตาราง C/K/Cp นี้เป็นแกนกลางที่ผูกทุกอย่างเข้าด้วยกัน — ใช้กำหนดหลักสูตรอบรม (ส่วนที่ 4) และใช้เป็นเกณฑ์ประเมินผลงาน (ส่วนที่ 5) ทุกรหัสต้องสามารถอ้างอิงกลับไปที่ตาราง Job Spec ของมูลนิธิฯ ได้
4

ส่วนที่ 4 — แผนอบรมและพัฒนา

ฉันต้องเรียนรู้อะไร จากช่องทางไหน
▼

จุดประสงค์

เพื่อให้เจ้าของผู้ถือคู่มือเล่มนี้ทราบหัวข้อที่ต้องอบรมพัฒนา โดยผูกกลับไปที่รหัส C/K/Cp จากส่วนที่ 3 — ระบบ SWIS แสดงรายการนี้ให้โดยอัตโนมัติจาก Job Specification ของแต่ละคน

3 ช่องทางการอบรมพัฒนา

การอบรมพัฒนาไม่ได้จำกัดอยู่ช่องทางเดียว — มี 3 ช่องทางที่สามารถใช้ตอบสเปคได้ทั้งหมด:

🏛️
งาน HRD มูลนิธิฯ จัดให้

หลักสูตรที่จัดจากส่วนกลาง มีปฏิทินให้ครูแต่ละโรงเรียนเลือกลงทะเบียนเข้าร่วม ทั้งแบบ Onsite และ Online หน่วยงานประเภทเดียวกันจากต่างโรงเรียนเข้าร่วมพร้อมกันได้

🤝
กลุ่มโรงเรียนเป็นเจ้าภาพ

โรงเรียนหนึ่งหรือกลุ่มโรงเรียนรวมกันจัดอบรมตามสเปค แล้วเชิญโรงเรียนในเครืออื่นเข้าร่วม เช่น กลุ่ม กทม. กลุ่มภาคเหนือ กลุ่มภาคตะวันออก

📚
หาเพิ่มเติมเอง

บุคลากรสามารถหาแหล่งอบรมเพิ่มเติมนอกเหนือจากที่ส่วนกลางและกลุ่มโรงเรียนจัดให้ เช่น หลักสูตรจากหน่วยงานภายนอก การประชุมวิชาการ การศึกษาดูงาน

ที่มาของข้อมูล

  1. นำรหัส C/K/Cp จากส่วนที่ 3 มาจับคู่กับหัวข้ออบรม — ดูจากตาราง "รหัสอ้างอิง Job Spec" ที่มีหัวข้อการอบรมระบุไว้แล้วในคอลัมน์ขวา
  2. ระบุช่องทาง — แต่ละหัวข้อจะเข้าอบรมจากช่องทางไหน (ส่วนกลาง / กลุ่มโรงเรียน / หาเพิ่มเติมเอง)
  3. ระบุรายละเอียดการอบรม — รูปแบบ (Onsite/Online) วันเวลา สถานที่ วิทยากร ผลการประเมิน
  4. ช่องว่างที่เติมภายหลังได้ — หากยังไม่ทราบรายละเอียดการอบรม ให้ใส่รหัส C/K/Cp ไว้ก่อน แล้วเติมรายละเอียดเมื่อมีกำหนดการ
หลักคิด: ทุกหัวข้ออบรมต้องผูกรหัส C/K/Cp กลับได้ — ถ้าอบรมแล้วไม่ตอบสเปคข้อไหนเลย แสดงว่าไม่จำเป็นต้องอยู่ในแผน และในทางกลับกัน ถ้ามีสเปคข้อไหนที่ยังไม่มีแผนอบรมรองรับ ก็ต้องหาช่องทางเพิ่มเติม
5

ส่วนที่ 5 — กรอบการประเมินประจำปี

ฉันจะถูกวัดอย่างไร
▼

จุดประสงค์

เพื่อให้เจ้าของผู้ถือคู่มือเล่มนี้ทราบตั้งแต่ต้นปีว่าจะถูกประเมินอะไรบ้าง ด้วยน้ำหนักเท่าไหร่ — ระบบ SWIS ดึง KPI ที่ผูกกับ C/K/Cp ของแต่ละคนมาแสดงให้โดยอัตโนมัติ

ตัวอย่างกรอบประเมิน — กลุ่มครูผู้สอน

งานหลัก (สอน)
75%
งานเสริม
10%
การปฏิบัติตน
15%

สัดส่วนน้ำหนัก — แต่ละโรงเรียนกำหนดเอง

สัดส่วนน้ำหนักการประเมิน (เช่น 75/10/15) ไม่ได้กำหนดตายตัวจากส่วนกลาง แต่ให้อิสระแต่ละโรงเรียนไปประชุมตกลงกันเอง ผ่านงานทรัพยากรมนุษย์ของโรงเรียน โดยพิจารณาจากธรรมชาติงานและความเหมาะสมของแต่ละแห่ง ตัวอย่างข้างต้นเป็นเพียงแนวทาง

หลักการ

  1. ประชุมตกลงสัดส่วน — งาน HR ของแต่ละโรงเรียนเป็นผู้จัด ให้ผู้เกี่ยวข้องร่วมกำหนดน้ำหนักที่เหมาะสมกับบริบทของโรงเรียนตน
  2. ผูก KPI กับ C/K/Cp — แต่ละตัวชี้วัดต้องอ้างอิงกลับไปที่รหัสความรู้หรือทักษะที่เกี่ยวข้อง
  3. ระบุรูปแบบการประเมิน — ประเมินจากผลงาน/สารสนเทศโรงเรียน หรือจากการทดสอบ พร้อมระบุแหล่งข้อมูลและเวลา
จุดเชื่อม: กรอบการประเมินนี้ไม่ได้เขียนขึ้นมาลอยๆ — มันเป็นผลลัพธ์จากการผูกสเปค C/K/Cp (ส่วนที่ 3) เข้ากับหน้าที่หลัก/เสริม (ส่วนที่ 2) สัดส่วนน้ำหนักเป็นเรื่องที่แต่ละโรงเรียนตกลงกันเองตามความเหมาะสม แต่โครงสร้างการผูก KPI ↔ C/K/Cp เป็นหลักการเดียวกันทั้งเครือ
6

ส่วนที่ 6 — เครื่องมือและทรัพยากร

ฉันใช้อะไรทำงาน
▼

จุดประสงค์

เพื่อให้เจ้าของผู้ถือคู่มือเล่มนี้ทราบเครื่องมือทั้งกายภาพและซอฟต์แวร์ที่ต้องใช้ในการปฏิบัติหน้าที่ — ข้อมูลถอดมาจากระบบ SWIS ให้ผู้บริหารเห็นว่าบุคลากรแต่ละคนต้องการอะไรในการทำงาน

ที่มาของข้อมูล

  1. Hardware — เครื่องมือกายภาพ เช่น คอมพิวเตอร์ แท็บเล็ต อุปกรณ์สำนักงาน ห้องประชุม อุปกรณ์เฉพาะทาง
  2. Software / ระบบ — ซอฟต์แวร์ที่ต้องใช้ เช่น ระบบ SWIS, เครื่องมือสื่อสาร (Zoom, Line), ระบบเฉพาะทางของหน่วยงาน
  3. ทรัพยากรอื่นๆ — สิ่งที่จำเป็นนอกเหนือจาก Hardware และ Software เช่น งบประมาณสนับสนุน สื่อการเรียนการสอน
ประโยชน์: ข้อมูลส่วนนี้ช่วยให้โรงเรียนวางแผนจัดซื้อจัดหาได้ตรงกับความต้องการจริง และเมื่อนำขึ้นระบบ SWIS จะเชื่อมโยงกับบัญชีทรัพย์สินของหน่วยงานได้ทันที
ผ

ภาคผนวก — เอกสารอ้างอิงที่ควรแนบ

ที่มาที่ไปของทุกสิ่งที่เขียนไว้ข้างต้น
▼

จุดประสงค์

รวบรวมเอกสารอ้างอิงที่ใช้ในการเขียนคู่มือพัฒนาตนเอง เพื่อให้ผู้อ่านสามารถตรวจสอบที่มาที่ไปของข้อมูลได้

เอกสารที่ควรแนบ

  • ข้อมูลบริหารของฝ่ายที่สังกัด — ทิศทาง เป้าหมาย นโยบาย แผนงานของฝ่าย
  • แผนพัฒนาการจัดการศึกษาของโรงเรียน
  • แผนยุทธศาสตร์มูลนิธิคณะเซนต์คาเบรียลแห่งประเทศไทย
  • การศึกษามงฟอร์ต (Montfortian Education Charter)
  • คำอธิบาย KRA และกรอบการประเมิน ตามกลุ่มตำแหน่ง
  • หลักสูตรการอบรมพัฒนาบุคลากรโรงเรียนในเครือฯ
  • เอกสารอ้างอิงเฉพาะทาง ตามหน้าที่และกลุ่มสาระ
หมายเหตุ: เอกสารเหล่านี้ถอดมาจากระบบ SWIS และเอกสารที่มีอยู่แล้วในระบบของโรงเรียนและมูลนิธิฯ แนบเพื่อความสมบูรณ์ของเล่ม — เจ้าของผู้ถือคู่มือไม่ต้องจัดทำขึ้นมาใหม่