คู่มือคุณภาพหน่วยงาน

ภาพรวม: สูตร 6 ส่วน

คู่มือคุณภาพหน่วยงานทุกเล่มมีโครงสร้างเดียวกัน 6 ส่วน ไม่ว่าจะเป็นหน่วยงานใด โรงเรียนใด — เพราะทุกหน่วยงานต้องตอบคำถามเดียวกัน: เรามาจากไหน ต้องทำอะไร วัดผลอย่างไร ใครทำ ใช้อะไรทำ และอ้างอิงจากอะไร

ส่วนหลัก

ขั้นตอน PDCA

C/K/Cp

Job Spec

∞

มาตรฐานอ้างอิง

☰

ส่วนเบื้องต้น

หน้าปก · คำนำ · สารบัญ · ภาพประกอบ

▼

#	รายการ	ตรวจ
1	หน้าปก — ชื่อหน่วยงาน, ฝ่าย, โรงเรียน, ปีการศึกษา	☐ มี / ☐ ไม่มี
2	คำนำ	☐ มี / ☐ ไม่มี
3	สารบัญ	☐ มี / ☐ ไม่มี
4	ภาพประกอบและองค์ประกอบในเล่ม	☐ มี / ☐ ไม่มี

ส่วนที่ 1 — การเชื่อมโยง (Chain of Alignment)

เรามาจากไหน? — แผนยุทธศาสตร์ → แผนพัฒนาโรงเรียน → โครงสร้างบริหาร → หน้าที่หลัก (KRA)

▼

แสดงภาพการเชื่อมโยงจาก แผนยุทธศาสตร์มูลนิธิฯ → แผนพัฒนาโรงเรียน → โครงสร้างการบริหาร → หน้าที่หลักของฝ่าย (KRA)

          ทำไมต้องมี? เพื่อพิสูจน์ว่างานของหน่วยงานนี้ "มาจากไหน" — ไม่ได้ลอยมาเอง แต่สืบสายมาจากยุทธศาสตร์มูลนิธิฯ ผ่านแผนพัฒนาโรงเรียน ลงมาถึงโครงสร้างการบริหาร
        

ส่วนที่ 2 — ขอบข่ายงานและเป้าหมายคุณภาพ (KRA)

เราต้องทำอะไร? วัดกับมาตรฐานอะไรบ้าง?

▼

ข้อ 1 — KRA ของหน่วยงาน

ระบุขอบเขตหน้าที่หลักของหน่วยงาน — จัดทำแผนพัฒนาเพื่อยกระดับคุณภาพงาน...ให้สอดคล้องกับนโยบายแผนยุทธศาสตร์ของมูลนิธิฯ แผนพัฒนาการจัดการศึกษาของโรงเรียน และดำเนินการให้บรรลุเป้าหมายคุณภาพตามแผนที่วางไว้

ข้อ 2 — เป้าหมายคุณภาพ

2.1 — มีแผนพัฒนางานที่มีคุณภาพเป็นไปตามมาตรฐานการปฏิบัติงาน PDCA 9 ขั้นตอน ให้บรรลุตามแผนยุทธศาสตร์มูลนิธิฯ + แผนพัฒนาการจัดการศึกษาของโรงเรียน

2.2 — มีแผนงานพัฒนาให้บรรลุเป้าหมายคุณภาพ ตามมาตรฐานที่อ้างอิงทั้งหมด

          หลักการข้อ 2.2 — มาตรฐานที่อ้างอิง:

          มาตรฐานบางชุดบังคับต้องมีเพราะหน่วยงานเจ้าของมาตรฐานมีอำนาจเข้าตรวจโรงเรียนโดยตรง จึงต้องนำมาบรรจุไว้ในคู่มือ ส่วนมาตรฐานอื่นสามารถเพิ่มเติมได้ตามบริบท — แต่ทั้งหมดต้องเป็นมาตรฐานระดับสากล สอดคล้องกับแผนยุทธศาสตร์มูลนิธิฯ ที่ระบุชัดเจนให้ยกระดับสู่มาตรฐานสากล

มาตรฐานบังคับ (มีอำนาจตรวจ)

สพฐ. (3 มาตรฐาน) สมศ. รอบ 5 มาตรฐาน FSG มูลนิธิฯ มาตรฐานโรงเรียน (15 มาตรฐาน)

มาตรฐานจากแผน (สอดคล้องยุทธศาสตร์)

แผนยุทธศาสตร์มูลนิธิฯ (SP-FSG) แผนพัฒนาโรงเรียน (DP)

มาตรฐานเพิ่มเติมได้ (ระดับสากล)

ระเบียบบริหารงานบุคคลของโรงเรียน มาตรฐานสากล (Cambridge, IB ฯลฯ) กฎกระทรวง / หลักเกณฑ์ประกันคุณภาพ มาตรฐานอื่นๆ ที่สอดคล้อง

          หมายเหตุ: มาตรฐานที่อ้างอิงในข้อ 2.2 หลายตัวชี้วัดสอดคล้องกับมาตรฐานสากลอยู่แล้ว เพราะแผนยุทธศาสตร์มูลนิธิฯ มีตัวชี้วัดกำหนดชัดเจนให้ยกระดับสู่มาตรฐานสากล — ดังนั้นการอิงมาตรฐานบังคับไม่ได้หมายความว่าต่ำกว่าสากล
        

ส่วนที่ 3 — ตัวชี้วัดความสำเร็จ (KPI)

วัดผลอย่างไร? — แบ่ง 2 ก้อน: กระบวนการ PDCA 9 + ผลลัพธ์ตามมาตรฐาน

▼

ก้อนที่ 1: ข้อ 3.1 — KPI กระบวนการบริหารแผนงาน (PDCA 9 ขั้นตอน)

ตรวจว่าหน่วยงานมีแผนงานบริหารคุณภาพที่สอดคล้องกับ PDCA 9 ขั้นตอนของมูลนิธิฯ ครบถ้วนหรือไม่

          PDCA 9 ขั้นตอน: P = ขั้นที่ 1–5 (วางแผน), D = ขั้นที่ 6 (ดำเนินการ), C = ขั้นที่ 7–8 (ตรวจสอบ), A = ขั้นที่ 9 (ปรับปรุง)
        

P-1

แต่งตั้งคณะกรรมการ/ทีมงาน/ผู้รับผิดชอบ ของหน่วยงาน

P-2

ศึกษาข้อมูล สรุปสภาพปัจจุบัน — วิเคราะห์ที่มาที่ไป ทรัพยากรที่มีอยู่

P-3

ศึกษาเป้าหมายคุณภาพจากคู่มือคุณภาพหน่วยงาน — ยึดเป้าหมายคุณภาพที่กำหนดไว้ในคู่มือฯ เป็นฐาน เพื่อกำหนดวิธีการที่จะไปให้ถึง
🔄 ปรับใหม่ — เดิม "กำหนดคุณภาพที่คาดหวัง" → ปัจจุบันทุกหน่วยงานมีคู่มือคุณภาพแล้ว จึงศึกษาจากคู่มือโดยตรง

P-4

วางแนวทางปฏิบัติ กำหนดกิจกรรม/โครงการ
4.1 กำหนดงานตามหน้าที่หลักของหน่วยงาน (SWIS ดึงจากคู่มือคุณภาพอัตโนมัติ) → 4.1.1 งานหลักที่ 1 / 4.1.2 งานหลักที่ 2 / 4.1.3 …
4.2 เตรียมเครื่องมือวัดประเมินผลตามรายการงานในข้อ 4.1
4.3 ศึกษาวิเคราะห์แนวทาง ป้องกันแก้ไขพัฒนาคุณภาพงาน (ภาพรวม)

P-5

ประชุมวางแผนและมอบหมายงาน ตามเป้าหมายคุณภาพข้อ 3

D-6

ดำเนินงานตามแผนปฏิบัติการประจำปี — ดำเนินการตลอดทั้งปี
6.1 กิจกรรม/โครงการ (สอดรับกับ 4.1.1) → อธิบายขั้นตอนตาม PDCA
6.2 กิจกรรม/โครงการ (สอดรับกับ 4.1.2) → อธิบายขั้นตอนตาม PDCA
6.3 กิจกรรม/โครงการ (สอดรับกับ 4.1.3) → …
⭐ หัวใจ — แต่ละ 6.x เป็น mini-PDCA สอดรับ 1:1 กับ 4.1.x

C-7

กำกับ ติดตามและนิเทศการดำเนินงาน
🔄 ปรับใหม่ — เดิม "รับการนิเทศ" (passive) → เปลี่ยนเป็น "กำกับ ติดตามและนิเทศ" (active)

C-8

ประเมินผลการดำเนินงาน — ครอบคลุมทั้งแผนปฏิบัติการประจำปีและแผนพัฒนาฯ

A-9

นำผลประเมินพัฒนาแผนปฏิบัติการปีต่อไป — วนรอบใหม่กลับขั้นที่ 1

ก้อนที่ 2: ข้อ 3.2 — KPI ผลการดำเนินงานตามมาตรฐาน

ตรวจว่าหน่วยงานดำเนินงานตามแผนพัฒนางานจริง โดยแยก KPI ตามแต่ละมาตรฐานที่อ้างอิงไว้ในข้อ 2.2

3.2.1 — ดำเนินงานตาม PDCA 9 ขั้นตอน สอดคล้องยุทธศาสตร์มูลนิธิฯ + แผนพัฒนาโรงเรียน
3.2.2 — ดำเนินงานให้บรรลุเป้าหมายคุณภาพตามมาตรฐานที่อ้างอิง (ข้อ 2.2)
3.2.3 เป็นต้นไป — เรียง KPI แยกตามแต่ละมาตรฐานที่อ้างอิงใน ข้อ 2.2, 3.1.3, 3.2.2

          ตัวอย่าง: งาน HR ของ ACP อ้างอิง 7 มาตรฐาน → ได้ KPI จาก SP-FSG 8 ข้อ, DP-ACP 8 ข้อ, สพฐ 2 ข้อ, ACP 1 ข้อ, FSG 1 ข้อ, สมศ 2 ข้อ, ACP-HR 1 ข้อ — รวมเป็น KPI ทั้งหมดที่หน่วยงานต้องบรรลุ
        

จากนั้นตรวจรายละเอียด KPI ตามมาตรฐานแต่ละค่าย:

มาตรฐาน สพฐ. 3 มาตรฐาน (คุณภาพผู้เรียน, กระบวนการบริหาร, กระบวนการเรียนการสอน)
มาตรฐานโรงเรียน 15 มาตรฐาน (ม.1–ม.15)
มาตรฐาน FSG, สมศ., แผนพัฒนาโรงเรียน, แผนยุทธศาสตร์มูลนิธิฯ ฯลฯ — เลือกเฉพาะที่มีในคู่มือ

ส่วนที่ 4 — คุณสมบัติผู้ปฏิบัติงาน (Job Spec C/K/Cp)

ใครทำ? ต้องมีสเปคอะไร? ประเมินอย่างไร?

▼

4.1 คุณสมบัติผู้ปฏิบัติหน้าที่ + แผนอบรมพัฒนา

ระบุคุณสมบัติแยกเป็น 2 ชุด:

ขั้นพื้นฐาน (Basic):

C(B) — คุณลักษณะพื้นฐาน (Character) เช่น C(B)01–C(B)03
K(B) — ความรู้พื้นฐาน (Knowledge) เช่น K(B)01–K(B)08
Cp(B) — ทักษะพื้นฐาน (Competency) เช่น Cp(B)01–Cp(B)03

เฉพาะทาง (Technical):

K(T) — ความรู้เฉพาะทาง เช่น K(T)247
Cp(T) — ทักษะเฉพาะทาง เช่น Cp(T)247

          จุดเชื่อม HRM + จิตตารมณ์: รหัส C/K/Cp ไม่ได้มีแค่ทักษะวิชาชีพ — ตัว C (Character) คือช่องทางที่ HRM ฉีดจิตตารมณ์ตาม MEC เข้าสู่ตัวคน เช่น จิตวิญญาณมงฟอร์ต, Inclusive Education, Quest for Excellence
        

4.2 แนวทางการประเมินบุคลากร + "หน้าที่ของฉัน"

ใช้รหัส C/K/Cp ชุดเดียวกันเป็นเกณฑ์ประเมิน — ทำให้คนที่ทำงานรู้ว่าจะถูกวัดที่อะไร

อัตรากำลัง

จำนวนบุคลากรที่ควรมี (จากวิเคราะห์ภาระงาน)
จำนวนบุคลากรที่มีจริงในปัจจุบัน

SWIS

ระบบ SWIS เก็บข้อมูล Job Spec, Workload, และผลประเมิน — ทำให้เห็นว่าสเปคคนตรงกับภาระงานหรือไม่

ส่วนที่ 5 — เครื่องมือสนับสนุน (Facilities)

ใช้อะไรทำ? — Hardware / Software ที่หน่วยงานต้องมี

▼

ระบุรายการและจำนวนเครื่องมือด้านกายภาพที่สนับสนุนการปฏิบัติหน้าที่ของหน่วยงาน ทั้ง Hardware และ Software

          เชื่อมกับ SWIS อัตโนมัติ: ทุกแผนงาน ทุกหน่วยงานมีการเบิกขออุปกรณ์ต่างๆ มาใช้เป็นทรัพย์สินของหน่วยงาน — ในระบบ SWIS มีระบบบัญชีทรัพย์สินที่บันทึกทุกรายการเบิก-จ่าย เราจะเชื่อมโยงข้อมูลจากระบบนี้มาแสดงผลในส่วนที่ 5 โดยอัตโนมัติ ไม่ต้องกรอกซ้ำ
        

SWIS — ระบบบัญชีทรัพย์สิน

ดึงข้อมูลทรัพย์สินที่จัดสรรให้หน่วยงานจากระบบ SWIS มาแสดงอัตโนมัติ — ลดงานซ้ำซ้อน ข้อมูลตรงกับความเป็นจริง

ส่วนที่ 6 — ภาคผนวก

อ้างอิงจากอะไร? — เอกสารหลัก 5 หมวด

▼

หมวด	รายละเอียด	ตรวจ
ก.	ข้อมูลบริหารของฝ่าย — ทิศทาง เป้าหมาย นโยบาย แผนงาน ผังงาน กำหนดการ ตารางเวลา แบบฟอร์ม คู่มือ ขั้นตอน ระเบียบการ	☐ วาง Link แล้ว
ข.	แผนพัฒนาการจัดการศึกษาของโรงเรียน	☐ วาง Link แล้ว
ค.	แผนยุทธศาสตร์ของมูลนิธิคณะเซนต์คาเบรียลแห่งประเทศไทย	☐ วาง Link แล้ว
ง.	การศึกษามงฟอร์ต (Montfortian Education Charter — MEC)	☐ วาง Link แล้ว
จ.	เอกสารอ้างอิงทั้งหมด (ระเบียบ คู่มือ แผนผัง ฯลฯ ของหน่วยงาน)	☐ วาง Link แล้ว

          สังเกต: ภาคผนวก ง. คือ MEC — ปรัชญาการศึกษามงฟอร์ต ถูกบรรจุไว้ในทุกเล่มคู่มือคุณภาพหน่วยงาน เป็นการตอกย้ำว่า MEC เป็นทั้งจุดกำเนิดและสายเลือดของทั้งระบบ
        

ส่วน	ตอบคำถาม	เชื่อมกับ
1. Chain of Alignment	เรามาจากไหน?	แผนยุทธศาสตร์ → แผนพัฒนา รร.
2. KRA + เป้าหมาย	เราต้องทำอะไร?	มาตรฐานทุกค่ายที่อ้างอิง
3. KPI (PDCA 9 + มาตรฐาน)	วัดผลอย่างไร?	PDCA 9 ขั้นตอน + ตัวชี้วัดทุกมาตรฐาน
4. Job Spec C/K/Cp	ใครทำ? สเปคอะไร?	HRM + จิตตารมณ์ MEC
5. Facilities	ใช้อะไรทำ?	SWIS ระบบบัญชีทรัพย์สิน (อัตโนมัติ)
6. ภาคผนวก	อ้างอิงจากอะไร?	แผนยุทธศาสตร์ + MEC + เอกสารทั้งหมด